ในอดีต อีเมลฟิชชิงมักมีลักษณะชัดเจน เช่น ใช้ภาษาแปลก ๆ หรือส่งมาจากอีเมลที่ไม่คุ้นเคย
แต่ปัจจุบัน รูปแบบการโจมตีได้เปลี่ยนไปอย่างมาก

จากการศึกษาของ Microsoft พบว่า กลุ่มแฮกเกอร์เริ่มอาศัย การตั้งค่าระบบอีเมลและเครือข่ายที่ไม่รัดกุม (Misconfiguration)
เพื่อส่งอีเมลฟิชชิงที่ “ดูเหมือนถูกส่งมาจากคนในองค์กรเดียวกัน”

ผลคือ พนักงานจำนวนมาก หลงเชื่อโดยไม่รู้ตัว เพราะคิดว่าเป็นอีเมลภายในจริง

ฟิชชิงแบบ “ปลอมเป็นคนใน” ทำงานอย่างไร

โดยปกติ องค์กรจะมีระบบป้องกันการปลอมแปลงอีเมล เช่น SPF, DKIM และ DMARC
แต่ในหลายองค์กร โดยเฉพาะธุรกิจที่มีระบบอีเมลซับซ้อน หรือใช้งานหลายแพลตฟอร์มร่วมกัน
การตั้งค่าที่ไม่สมบูรณ์อาจเปิดช่องให้แฮกเกอร์ส่งอีเมลจากภายนอก
แต่ถูกมองว่าเป็นอีเมลภายในได้

แฮกเกอร์ใช้ช่องโหว่นี้ ส่งอีเมลที่หน้าตาเหมือนอีเมลปกติขององค์กร
ทั้งชื่อผู้ส่ง โดเมน และรูปแบบข้อความ

ตัวอย่างอีเมลฟิชชิงที่พนักงานตกหลุมได้ง่าย

อีเมลปลอมเหล่านี้มักไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่ แต่เป็นเรื่องที่พนักงานคุ้นเคยในชีวิตการทำงาน เช่น

• แจ้งว่ามี Voicemail ฝากไว้

• แจ้งว่ามี เอกสารถูกแชร์มาให้ตรวจสอบ

• อีเมลจาก ฝ่ายบุคคล (HR)

• แจ้งว่า รหัสผ่านกำลังจะหมดอายุ ต้องรีเซ็ตด่วน

เมื่ออีเมลดูเหมือนมาจาก “ระบบหรือคนในองค์กร”
พนักงานจึงมีแนวโน้มคลิกลิงก์หรือกรอกข้อมูลมากกว่าฟิชชิงทั่วไปหลายเท่า

ผลกระทบที่ตามมา มากกว่าการถูกขโมยรหัสผ่าน

เมื่อพนักงานกรอก Username และ Password ลงในหน้าเว็บปลอม
แฮกเกอร์อาจนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้ในหลายรูปแบบ เช่น

• เข้าถึงอีเมลและระบบภายใน

• ขโมยข้อมูลสำคัญขององค์กร

• ใช้บัญชีที่ถูกยึดไปโจมตีต่อภายในองค์กร (Lateral Movement)

• หลอกคู่ค้าหรือฝ่ายบัญชีให้โอนเงิน (Business Email Compromise – BEC)

ในหลายกรณี ความเสียหายไม่ได้จบแค่ด้านเทคนิค
แต่อาจรวมถึง ความสูญเสียทางการเงิน ชื่อเสียง และความเชื่อมั่นของลูกค้า

Phishing-as-a-Service ฟิชชิงไม่จำเป็นต้องเป็นแฮกเกอร์ขั้นสูง

Microsoft ระบุว่า อีเมลฟิชชิงจำนวนมากในปัจจุบัน
ถูกสร้างและส่งผ่านแพลตฟอร์มประเภท Phishing-as-a-Service (PhaaS) เช่น Tycoon2FA

แพลตฟอร์มเหล่านี้ช่วยให้ผู้โจมตี

• มีหน้าเว็บฟิชชิงพร้อมใช้งาน

• มีโครงสร้างพื้นฐานสำหรับโจมตี

• รองรับเทคนิคขั้นสูง เช่น การหลบการป้องกัน MFA

ผลคือ การโจมตีฟิชชิงกลายเป็นเรื่องง่าย รวดเร็ว และแพร่หลายมากขึ้น

ทำไม “พนักงาน” คือจุดเสี่ยงที่สุดขององค์กร

แม้องค์กรจะลงทุนด้านเทคโนโลยีความปลอดภัยจำนวนมาก
แต่สถิติด้าน Cybersecurity ชี้ชัดว่า
Human Error ยังคงเป็นสาเหตุหลักของเหตุการณ์ความปลอดภัย

เพราะสุดท้ายแล้ว

• พนักงานคือผู้เปิดอีเมล

• พนักงานคือผู้คลิกลิงก์

• พนักงานคือผู้กรอกข้อมูล

หากพนักงานไม่รู้ทันฟิชชิง
ระบบป้องกันที่ดีเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ

ฟิชชิงยุคใหม่ ป้องกันได้ ถ้าองค์กรเริ่มถูกจุด

ฟิชชิงในวันนี้ ไม่ได้อาศัยเทคนิคเพียงอย่างเดียว
แต่โจมตีผ่าน “ความเชื่อใจและความเคยชินของพนักงาน”

สำหรับธุรกิจไทย
การตรวจสอบการตั้งค่าระบบเป็นเรื่องสำคัญ
แต่การลงทุนใน Security Awareness และการฝึกอบรมพนักงาน
คือกุญแจสำคัญในการลดความเสี่ยงในระยะยาว

เพราะเมื่อพนักงานรู้ทัน
องค์กรก็ปลอดภัยขึ้นทันที